موضوع فلسطین یکی از سوژه جهانی در سینما است.هالیوود به لطف حمایت های بی دریغ سازمان های صهیونیستی وهمچنین تاثیر پذیری از مبدعانی صهیونیست همچون "کمپانی برادران وارنر" همه ساله تعدادقابل توجهی از فیلمها را دفاع از صهیونیست ها بر روی پرده می برند.
خبرنامه دانشجویان ایران: اکبر شهبازی// بدون شک "بازمانده" درخشان ترین اثر سینمای ایران درباره فلسطین است . فیلمی با پرداختی فوق العاده و فیلمنامه ای جذاب که همچنان پس از گذشت بیش از 20 سال از تولیدش، مخاطب را تحت تاثیر قرار می دهد. بازمانده هم در فرم وهم در محتوا در بین فیلمهای هم گونه خود، یک سر و گردن بالاتر از بقیه است.
موضوع فلسطین یکی از سوژه جهانی در سینما است.هالیوود به لطف حمایت های بی دریغ سازمان های صهیونیستی وهمچنین تاثیر پذیری از مبدعانی صهیونیست همچون "کمپانی برادران وارنر" همه ساله تعدادقابل توجهی از فیلمها را دفاع از صهیونیست ها بر روی پرده می برند.
فیلم "خروج" محصول سال ۱۹۶۰فیلم "به دنبال سایه غول" محصول سال ۱۹۶۶ فیلم "شبکه" محصول سال ۱۹۷۶ که چهار تندیس اسکار هم دریافت کردو فیلم "یکشنبه سیاه" محصول سال ۱۹۷۷وفهرست شیندلرزمحصول از1993 از جمله تولیدات هالیوود درباره اسرائیل درقرن 20میلادی است.
در آغاز هزاره سوم هم سینمای هالیوود سرشار فیلمهایی در حمایت از صهونیست هاست که الماس تراش ساخته ویلیام تانن (2005) جلیقه/ جان می‌بری (2005) نفوذی به کارگردانی اسپایک لی (2006)دیوار آتشین ساخته ریچارد لانکرین از جمله این تولیدات هستند
سینمای ایران اما ، درکنار برخی سینما گران کشور سوریه ولبنان شاید تنها متخصصین پرده نقره ای باشند ، که به مسئله فلسطین از نگاه مقاومت پرداخته اند، آنچه در ادامه می آید مروری است بر کارنامه 30ساله سینمای ایران در باره پرداختن به مسئله فلسطین:
سرب (مسعود کیمایی)
10سال پس از انقلاب اسلامی ایران، مسعود کیمایی برای اولین بار درباه فلسطین دست به دوربین شدوفیلم سرب را دراین باره ساخت،. فیلم "سرب"هرچند آغازکننده یک روند بوداما به هیچ وجه فیلمی درخور از آب درنیامد.
سرب داستان یک زوج یهودی ایرانی را بازگو می کند که در اوایل دهه 30 شمسی قصد عزیمت به سرزمین‌های اشغالی را دارند اما اتفاتب باعث می شود که آنها از این کار پشیمان شوند. این فیلم بیشتر به مناسبات درونی صهیونیسم نظر داردو خیلی نتواسته است روایت گر عمق فاجعه مردم فلسطین باشد.
آتش پنهان (حبیب کاوش)
حبیب کاوش در سال 1369برای اولین باربا بودجه بخش خصوصی مسئله اشغال فلسطین را به مقاومت مردم آن پیوند داد، و"آتش پنهان" را به روی پرده برد.
«ژاکوب» یهودی لبنانی الاصل، در یک مهمانی به همراه تعدادی از نزدیکانش به دست گروهی که به لباس رزمندگان فلسطینی در آمده اند کشته می شود خواهر و دختر ژاکوب؛ «سارا» از این حمله جان سالم به در می برند. رزمندگان فلسطینی که در می یابند هدف اسرائیلی ها ازاین ماجرا بر انگیختن افکار عمومی علیه مبارزه آن هاست، مسببان اصلی واقعه را افشا می کنند و...
سیدعبدالرضا نواب صفوی و دو فیلم درباره فلسطین
سید عبدالرضا نواب صفوی درسالی که فیلم سرب ساخته شد، دو فیلم در باره مقاومت مردم فلسطین در جشنواره فجر اکران کرد: قاعده بازی و هفت سنگ.
اما نه قائده بازی و نه هفت سنگ هیچکدام از استحام درونی آنچنانی برخوردار نبودند که چشمان تماشاگران را به سمت پرده نقره ای خیره کنند.
بازمانده (سیف الله داد)
بدون شک "بازمانده" درخشان ترین اثر سینمای ایران درباره فلسطین است. فیلمی با پرداختی فوق العاده و فیلمنامه ای جذاب که همچنان پس از گذشت بیش از 20 سال از تولیدش، مخاطب را تحت تاثیر قرار می دهد. بازمانده هم در فرم وهم در محتوا در بین فیلم های هم گونه خود، یک سر و گردن بالاتراز بقیه است.
ساخته مرحوم سیف الله داد اینگونه آغاز می شود: "صفیه" پس از کشته شدن پسر وعروسش در حمله صهیونیست ها به حیفاوافتادن نوه خردسالش "فرحان" به دست دو زوج یهودی که خانه اشان را اشغال کرده اند، می خواهد فرحان را از دست آنها نجات دهد.
صفیه که می خواهد تنها یادگار خانواده اش را حفظ کند، به عنوان دایه فرهان وارد خانواده یهودی می شود. از سوی دیگر، همسر صفیه که درگیر مبارزه با صهیونیست هاست نقشه انفجار بمب در یک قطار حامل صهیونیست ها را طرح ریزی می کند. صفیه می پذیرد تا چمدان حاوی بمب را حمل کند. شمعون، زن و شوهر یهودی، صفیه و نوه او نیز از مسافران قطار هستند.
درست در لحظه ای که هویت صفیه در حال لو رفتن است، او با فرهان از قطار بیرون می پرد و انفجار روی می دهد. صفیه به شدت آسیب می بیند و فرهان زنده می ماند.
بازمانده، هنوز در سینمای ایران تکرار نشده است...
زخم زیتون (محمدرضا آهنج)
اوایل دهه 80 موج دوم نگاه سینمای ایران به مسئله فلسطین آغاز شد و محمد رضا آهنج با "زخم زیتون" تا حدی خستگی و نگاه کلیشه ای به مسئله فلسطین را از بین برد.
این فیلم، داستان زنی است که همسرش از مبارزان علیه اشغالگری اسرائیل است که با وجود مخالفت زن، نسبت به حضور مرد در جهاد علیه اسرائیلی ها، در اثر اتفاقی مجبور می شود خودش نیز درجریان مبارزه قرار بگیرد و در این راه آنقدر پیش می رود که یک تصمیم غیر منتظره می گیرد، تصمیمی که باعث تحول شخصیتی او و دیگران می شود.
هیام (محمد درمنش)
در سال 82 محمد درمنش فیلم هیام را ساخت. «هیام» که مثل بسیاری از فیلمهای ساخته شده در باره فلسطین، بازیگر ایرانی نداشت داستان زوجی فلسطینی را حکایت می‌کند که قصد دارند به انگلستان بروند تا در آرامش زندگی کنند، اما در حین حرکت و خروج از جنین، در ایست بازرسی نیروهای اسراییلی از هم جدا می‌شوند و با حمله گسترده صهیونیست‌ها به اردوگاه جنین مواجه می‌شوند.
هیام بارها از صداو سیما پخش شده است، اما نمی توان این فیلم را در زمره کارهای درخشان درموضوع فلطسین قرارداد.
قناری (جواد اردکانی)
«قناری» به کارگردانی جواد اردکانی تنها فیلمی است که به موضوع کودکان فلسطینی پرداخته است.. داستان فیلم «قناری» درباره یک پسر خردسال فلسطینی است که دچار لکنت زبان است. یک کشیش مسیحی به نام پدر سیمون برای کمک به رفع این مشکل، قناری کوچکی را به او هدیه می دهد. اما به سفارش پدر سیمون باید برای قناری خود محیطی آرام و کم سر و صدا ایجاد کند تا قناری بتواند برایش آواز بخواند. تلاش این کودک برای یافتن محیط امن و آرام او را با مسائل مختلفی روبرو می کند.
این فیلم روایتی از تلاش یک کودک فلسطینی برای یافتن آرامش در دل هجوم و هیاهوی دشمن است. قناری، در واقع نمادی است از صلح و آشتی و این فیلم استعاره ای است از صلح طلب بودن کودکان فلسطینی.
چشمان آبی زهرا (علی درخشی )
چشمان آبی زهراهرچند یک فیلم سینمایی نبود، اما از آثار ارزشمند تلوزیونی است که به موضوع فلسطین پرداخته است.چشمان آبی زهرا در به کارگردانی علی در خشی در اواسط دهه 80 توانست بینندگان فراوانی را جذب خود کند.
فیلمنامه "چشمان آبی زهرارا علی درخشی و سعید سلطانی به طور مشترک نوشته بودند فیلم داستان یکی از عوامل بلندپایه رژیم صهیونیست اسرائیل را روایت می کند که قصد حضور در انتخابات این کشور را دارد. او پسر نوجوان ناقص الخلقه‌ای دارد و همین موضوع باعث می‌شود تا یک گروه پزشکی را برای جستجو در اردوگاه‌های مردم فلسطین، بسیج کند تا به دنبال تعویض اجزای بدن اشخاصی که از نظر پزشکی با فرزندش مشابهت دارند، بگردند که در این میان زهرا، دختر یکی از کشته‌شدگان فلسطینی، برای جابه جایی چشمش با پسر صهیونیست انتخاب می‌شود. از سوی دیگر برادر زهرا که از اعضای انتفاضه فلسطین است به دنبال یافتن خواهرش درگیر ماجراهای ناخواسته‌ای می‌شود.
وفا (محمد حسن لطیفی )
وفا شاید آخرین ساخته قدرتمند تلویزیون در خصوص فلسطین باشد .نوروز سال 1385 لطیفی یا وفا مهمان منازل مردم شد ، اثری که تا مدتهادر ذهن مخاطبان باقی ماند.
وفا داستان جوانی به نام ژوبین پناهی است که به جرم جاسوسی برای کشور اسرائیل در لبنان]] زندانی است. او به دلیل مشکلات روحی و روانی که پس از کشته شدن پدر و مادرش در انفجار بمبی در قبرس پیدا کرده به بیمارستان منتقل می‌شود. در این زمان مامور ویژه‌ای از طرف موساد و سازمان امنیت ملی اسرائیل برای ربودن او از آسایشگاه روانی وارد ایران می‌شود و..
شبکه الکوثر و دوفیلم با موضع فلطسین
شبکه عربی زبان الکوثر در اواخر دهه 80 سرمایه گذار دو فیلم تلوزیونی درباره موضع "فلسطین" شد: تولدی دیگر و بیگانگان.
«تولدی دیگر» در سال ۸۶ به کارگردانی عباس رافعی ونویسندگی هادی مقدم دوست و عباس رافعی ساخته شد. تولدی دیگر داستان زهیر ملوان را روایت می کند که برای کسب درآمد بیشتر از لبنان خارج شده و در یک کشتی که عازم آفریقای جنوبی است مشغول به کار است. وی هنگامی که با خبر می شود همسرش در جنگ گم شده به لبنان برمی گردد و به جستجوی همسر مفقودش می پردازد و...
شبکه الکوثر دوسال بعد ساخت فیلم بیگانگان را هم به عباس رافعی پیشنهاد داد و رافعی «بیگانگان» را به نویسندگی مشترک خودش و مهدی سجاده چی به سرانجام رساند.
در فیلم بیگانگان جوانی به نام حسام عاشق دختری لیلا نام می شود. آن دو قصد ازدواج با یکدیگر را دارند، اما حمله صهیونیست ها به آن کشور و به وجود آمدن جنگ و سپس آواره شدن ساکنان شهر، باعث می شود که این دختر و پسر یکدیگر را گم کنند و...
سی و سه روز(جمال شورجه)
سی وسه روز اگرچه به طور مستقیم به موضوع فلسطین اختصاص نداشت اما این فیلم تنها تلاش سینمای ایران تا کنون در به تصویر کشیدن جنگ 33روزه مقاومت علیه رژیم اشغالگر قدس است.
جمال شورجه این فیلم را در لبنان و با حضور عوامل و بازیگران لبنانی به سرانجام رساندو توانست به موفقیت نسبی در اکران هم دست یابد.
آخرین ساخته جمال شورجه در اکرام خود در کشورهای لبنان و سوریه هم مورد استقبال قرار گرفت.
ریسمانی نزدیک تر از رگ (مسعود اطیایی)
«ریسمانی نزدیک تر از رگ» عنوان فیلم دیگری به کارگردانی مسعود اطیابی است که مدت 2 ماه در لبنان روی پرده رفت و با استقبال مردم این کشور مواجه شد. این فیلم به مقاومت مردم لبنان در برابر رژیم فاسد اسراییل اشاره دارد. ساخته مسعود اطیایی تاکنون در سینماهای کشور اکران نشده است.
شکارچی شنبه (پرویز شیخ طادی)
شکارچی شنبه ساخته پرویز شیخ طادی شاید از آخرین آثار مربوط به فلسطین باشد که به خوبی از وظیفه خود را انجام داده است که این بیشتر مدیون ساختارو فرم دقیقی است که کارگردان فیلم ایده پردازی کرده است هرچند که بازی فوق العاده علی نصیریان هم در تاثیرگذاری شکارچی شنبه بی تاثیر نبوده است. اکران این فیلم عصابینت شدید صهونیست ها را درپی داشت به حدی که پس از اکران شکارچی شنبه ویزای علی نصیریان که هرساله برای دیدن فرزندش به آمریکا می رفت، را لغو کردند.
با نگاهی به فیلم های تولید شده در بیش از 30 سال از انقلاب اسلامی در خصوص موضوع فلسطین در می یابییم که تعداد آثار تولید شده به عدد 15هم نمی رسد، یعنی متوسط کمتر از یک فیلم در طی دوسال، که از بین این آثار نیز تعداد انگشت شماری از کیفیت های لازم در فرم ومحتوا برخوردار هستند.
بدون شک، یکی از رسالت های سینمای ایران پرداختن به موضوع حیاتی فلسطین است و سابقه تولید آثار قدرتمندی چون "بازمانده" و شکارچی شنبه نوید این را میدهدکه در انتظار تولید آثار مشابه از سینماگران ایران باشیم.
